مداحان سنتی به لباسشان قسم می‌خوردند

تغییر آداب پوشش در میان ذاکران

مداحان سنتی به لباسشان قسم می‌خوردند

خبرگزاری فارس: در گذشته آنقدر لباس یک مداح اهل بیت (ع) حرمت داشت که آنان اگر می‌خواستند به چیزی سوگند بخورند، دستشان را به پالتوی بلند و مخصوص خود می‌گرفتند و می‌گفتند: «به این لباس نوکری، ....»

 به گزارش خبرگزاری فارس، به تن کردن این لباس و متمایز شدن از دیگران، آداب و سنت خودش را داشت. هرچند الآن آن سنت وجود نداشته باشد و مداحان جوان، به خوبی آن را رعایت نکنند. در گذشته، این طوری نبود که یک نفر برود عبایی روی دوشش بیندازد و خودش را مداح بداند. روش پیشکسوتان و پیرغلامان این بود که وقتی مداحان جوان به نقطه‌ای از معرفت، محفوظات شعری، تقوا و فن جلسه‌گردانی می‌رسیدند، لباس و نشان ویژه مداحی را به او می‌بخشیدند.

* لباس و نشان ویژه

یک ـ پالتوی بلند و مخصوص: به رنگ‌های عمدتاً تیره که از کت معمولی، بسیار بلندتر بود و آراستگی خاصی نداشت. دوخت ساده با یقه عادی، مشخصه دیگر پالتوی مداحی است، اما بلندی آن تا سر زانو، مهم‌ترین خصوصیت این لباس به شمار می‌رود.

پالتو، یونیفورم مداحان قدیمی است که در گرم‌ترین روزهای سال هم از تن بیرون نمی‌آوردند و بدون آن به مجلس روضه اهل بیت علیهم‌السلام نمی‌رفتند. حتی در سال‌هایی که گرمای هوا به شدت رو به افزایش گذاشت، بعضی از آنها پیراهن خنک و بلند به تن کردند، اما همین عمل هم از طرف ذاکران قدیمی، تأیید نشد تا پالتوی بلند و مرتب، همچنان به عنوان لباس مخصوص روضه‌خوان‌ها و مداحان قلمداد شود.

دو ـ عبا: پوشش مشکی یا قهوه‌ای روی پالتو که جنس و رنگ آن، بیش از پالتو، جای مانور دارد. این پوشش، بین روحانیان و مداحان، مشترک است و بلندی آن هم از قاعده مشخصی پیروی می‌کند. عبای یک مداح باید سه انگشت (به اندازه لبه پشت کفش) از روی زمین فاصله داشته باشد؛ نه روی زمین کشیده شود و نه کوتاه باشد. ذاکر اهل بیت علیهم‌السلام، وقتی روی منبر می‌نشیند، عبا را روی پای خود قرار می‌دهد تا حرمت میزبان مجلس را حفظ کرده و با ادب در محضر ائمه اطهار سلام‌الله علیها نشسته باشد.

مداحان ملبس در سرمای زمستان از عباهای پشمی و ضخیم استفاده می‌کنند تا در مواقع سخت، آن را روی سر بکشند و خود را در معرض بیماری قرار ندهند. چرا که بدن آنها بعد از بیرون آمدن از مجالس، مستعد سرماخوردگی است و وزش یک باد سرد، می‌تواند آنان را برای مدت طولانی خانه‌نشین کند.
عبای مداحان در فصل تابستان، نازک‌تر، ظریف‌تر و زیباتر از فصول دیگر است.

سه ـ‌ عرقچین یا فینه: مداحان قدیمی، دو گروه بودند. سادات، معمولاً از «فینه» استفاده می‌کردند که کلاه استوانه‌ای شکل مشکی یا قرمز با شال‌بند سبز است. استفاده از این شکل فینه، هم‌اکنون در شهرهای زیارتی عراق، رایج است که در آنجا هم، غالباً دعاخوانان و مداحان از این کلاه مخصوص بهره می‌گیرند. تعداد مداحان عرقچینی، اما بیش‌تر از فینه‌ای‌ها بوده است. عرقچین، کلاه ساده بافتنی در دو رنگ مشکی و سورمه‌ای است. استفاده از این کلاه، ذاکران را متوجه بلندی موی سر می‌کرد.

چهار ـ شال‌بند کمر: این نشانه، فقط مخصوص سادات بود. آنان، با بستن پارچه سبز یا مشکی به کمر، سیادت خود را نشان می‌دادند. این رسم، علاوه بر مداحان، در میان دیگر سادات هم رواج داشت و برای ستایشگران اهل بیت علیهم‌السلام، نشان اختصاصی به شمار نمی‌رفت.
حالا از آن پالتوی بلند، عبا، عرقچین یا فینه کم‌تر می‌شود سراغ گرفت. مداحان جدید، به جای پالتو از کت‌های معمولی استفاده می‌کنند، عبا نمی‌اندازند و عرقچین روی سر نمی‌گذارند. در واقع، تفاوت مداحان قدیمی و ذاکران سنتی، موسوم به «مداحان ملبس» با مداحان امروزی و غیرملبس در استفاده از همین نشانه‌های سنتی‌شان است.

گاهی دیده می‌شود که بعضی مداحان با آراستگی نسنجیده در مجالس ذکر و روضه سیدالشهداء علیه‌السلام حاضر می‌شوند و حرمت مجلس را از بین می‌برند. در گذشته، همانطور که برای لباس و نشانه‌های مداح، اهمیت، احترام و تقدس ویژه‌ای قائل بودند، آن را وسیله‌ای برای ترک گناه می‌دانستند. چون باور آنها این بود که لباس مداحی، همان لباس پیامبر مکرم اسلام و ائمه اطهار سلام‌الله علیها است.

/ 0 نظر / 7 بازدید