جلوه‌های فرهنگ عاشورا در ادبیات معاصر

جنبه‌های اعتقادی و تاثیر گرفتن نویسندگان معاصر از پیام‌های معنوی واقعه عاشورا باعث خلق ادبیات عاشورایی معاصر با رویکردهای تازه‌ای از فرهنگ عاشورا شده است.
خبرگزاری فارس: جلوه‌های فرهنگ عاشورا در ادبیات معاصر

نگاه نویسندگان ادبیات عاشورایی در طول تاریخ به این واقعه تاریخی همواره با نگرش‌های اعتقادی همراه بوده است و کسانی که تا به حال درباره این واقعه اثر ادبی خلق کرده‌اند، اغلب بر اساس اعتقادات شخصی خود به موضوع نزدیک شده و درباره آن آثاری را خلق کرده‌اند. بنابر این، بیشتر کتاب‌های نوشته شده درباره واقعه عاشورا، در وهله اول نشان دهنده ارادت نویسنده اثر به اهداف و آرمان‌های امام حسین(ع) و یاران با وفایش محسوب می‌شود و در مرحله بعدی است که می‌توان درباره ویژگیها ساختاری این آثار بحث کرد.

به اعتقاد بسیاری از کارشناسان ادبی، واقعه عاشورا به عنوان یک الگو مد نظر اهل ادب بوده که از جنبه‌های مختلف به آن پرداخته شده است، هم از جنبه اعتقادی و هم از جنبه‌های دراماتیک؛ یعنی تنگنایی که حضرت در روز عاشورا در آن گرفتار بوده است. شاید کمتر ذهن خلاقی بتواند وقایعی را تخیل کند که این قدر دراماتیک باشد. صرف نظر از مسائل اعتقادی، عاشورا واقعه‌ای است دراماتیک که همواره برای اهالی ادبیات منبعی خالص و ناب و پر کشش مطرح بوده و هست. بنابر این جنبه الگو بودن این واقعه برای نویسندگان ادبیات عاشورایی بیش از سایر جنبه‌های آن به چشم می‌آید.
البته الگویی که عاشورا ارائه می‌‌دهد الگویی خاص است. در ظاهر واقعه عاشورا، شکست است؛ چرا که یک سو لشکریان پر زرق و برق و در سوی دیگر لشکری کم و بی‌سلاح. شکست هم می‌خورند ولی نفس عمل و اصل قضیه موضوع دیگری است. این منحصر به فردی خاصی است که هنگامی که اسباب و علل دست به دست هم می‌دهند تا شما را شکست دهند، بازهم می‌جنگید. این نفس عمل الگوی مهمی برای انقلاب‌های دنیا و به‌خصوص انقلاب ما بود.

شاید از این منظر است که اغلب صاحبنظران معتقدند رویدادهای اسلامی بزرگ مانند وقوع انقلاب اسلامی در کشور ما الهام گرفته از پیام واقعه عاشورا است که هیچگاه تازگی خود را از دست نمی‌دهد و مانند چراغ راهی برای حرکت‌های اسلامی در طول تاریخ محسوب می‌شود. در خصوص ادبیات عاشورایی خلق شده در سال‌های پس از پیروزی انقلاب اسلامی هم می‌توان گفت که انقلاب ما ریشه در معنویت و باورهای دینی داشته است، به همین دلیل ادبیاتی از جنس خودش را پدید آورد.
این ادبیات که محصول انقلاب است با جنبه شهادت، باورهای دینی و آیه‌های مذهبی نزدیکی خاصی دارد و قبل از انقلاب به ندرت این مشخصه‌ها را می‌دیدیم و می ‌خواندیم. عامل دیگری که در جریان‌سازی ادبیات و انقلاب کمک ‌ساز بود و باعث شد ادبیات عاشورایی در تار و پود ادبیات ما تنیده شود، موضوع هشت سال دوران دفاع مقدس بود و عملاً‌ واقعه عاشورا ساحت جنگ ما را مقدس کرد. باور شهادت‌طلبی در جنگ، الهام‌گرفته از شخصیت امام حسین علیه‌السلام بود که جنبه معنوی خاصی به این بخش از تاریخ معصر کشورمان داد. در بخش کیفیت آثار خلق شده در حوزه ادبیات عاشورایی هم نویسنده این حوزه به دستاوردهای مهمی رسیده‌اند که چاپ و نشر کتاب‌های متعدد با موضوع فرهنگ عاشورا حاصل این دوران محسوب می‌شود.

/ 0 نظر / 7 بازدید